Wat doet stress met je hormonen?

Als je stress ervaart, is je sympatische zenuwstelsel (sympathicus) actief. Dit zenuwstelsel is ook actief tijdens bijvoorbeeld lichamelijke activiteiten. Wanneer is er dan sprake van stress? Dit is als je lichaam niet in balans is en er een verstoring plaatsvindt in:

  • Lichaamstemperatuur
  • Zuurgraad
  • Glucose
  • ATP (energie)
  • Bloeddruk

Deze verstoringen kunnen door heel veel omstandigheden veroorzaakt worden. Bijvoorbeeld slecht slapen, verkeerde voeding, teveel beweging (hoge intensiteit), te weinig beweging, maar ook te weinig ontspanning.

Als de sympathicus geactiveerd wordt, bij stress dus, leidt dit tot de productie van twee hormonen. Nadat de hormonen noradrenaline en adrenaline zijn geproduceerd, wordt de hypothalamus (hersengebied) en de hypofyse-bijnier as (HPA-as) actief. Hier wordt het hormoon cortisol geproduceerd. Adrenaline en cortisol noem je dus ook wel de stresshormonen.

Stress zorgt ervoor dat je makkelijker gaat ontsteken. Dit komt voort uit de oertijd, omdat het vaak samen ging met gevaar en eventuele wonden (bijvoorbeeld omdat je werd aangevallen door een tijger). Als er wonden zijn, hoort een ontstekingsreactie te ontstaan. Dit is namelijk het begin van het herstel. Stress zorgt er dus ook voor dat je lichaam in staat is om een ontstekingsreactie te starten, mits dit nodig is.

Eustress en Distress

Stress wordt vaak gezien als iets slechts, maar het is zeker niet altijd ongezond. Je hebt namelijk twee soorten stress:

  • Eustress
  • Distress

Eustress helpt om goed te kunnen focussen en te kunnen presteren. Bijvoorbeeld als je naar een sportwedstrijd gaat, een pretpark of als je verliefd bent.

Distress heeft eerst een positieve invloed op je lichaam. Het zorgt er namelijk voor dat je snel in actie kan komen, fight/flight modus noemen we dat ook wel. Als distress continu aanwezig is in het lichaam kan het wel negatieve gevolgen hebben. Dit gaat namelijk ten koste van de activiteit van de parasympathicus (zenuwstelsel in rust). Eigenlijk betekent het dat er naar bepaalde lichaamsfuncties geen of weinig energie kan gaan. Denk aan het libido, spijsvertering, vruchtbaarheid en het herstel van schade aan het lichaam.

Als je langdurige stress (distress dus) ervaart, heeft dat een negatief effect op je lichaam. Het gevolg is namelijk dat de lichaamsbarriรจres (slijmvliezen) openen. De darmbarriรจre wordt verhoogd doorlaatbaar, hierdoor kun je makkelijker water en glucose opnemen. Dit zorgt er onder andere voor dat je in staat bent om snel actie te ondernemen. Naast water en glucose kunnen er ook stoffen in het lichaam terecht komen die je liever niet hebt. Een aantal voorbeelden zijn:

  • Gifstoffen
  • Onverteerde eiwitten
  • Bacteriรซle resten van ziekmakende bacteriรซn

Doordat deze vreemde stoffen in het lichaam terecht komen, gaat je immuunsysteem aan het werk. Het immuunsysteem ziet deze stoffen namelijk als de vijand, die zo snel mogelijk verslagen moet worden. Er ontstaat een ontstekingsreactie.

Als je chronisch stress ervaart (waar helaas veel mensen last van hebben tegenwoordig), ontstaat er een lekke darm. Dit wordt ook wel leaky gut genoemd. Hierdoor blijft je immuunsysteem actief en ontstaat er een chronische ontstekingsreactie, ook wel laaggradige ontsteking genoemd. Dit is รฉรฉn van de belangrijkste oorzaken van verschillende gezondheidsklachten.

De invloed van stress op je menstruatie cyclus

Als je veel stress hebt kan het resulteren in het uitblijven van je menstruatie. Maar hoe kan dit dan eigenlijk?

Tijdens een stressvolle periode schiet je lichaam in de overlevingsstand en maakt het hormoon cortisol aan. Jouw lichaam zorgt ervoor dat alle andere processen die je niet nodig hebt om te overleven on hold gezet worden. Hieronder valt ook de voortplanting. Stel je maar eens voor dat je wordt aangevallen door een tijger, dan is het hebben van seks wel het laatste waar je lichaam op dat moment aan denkt. Er vindt geen eisprong plaats en daardoor blijft je menstruatie uit.

Daarnaast kan cortisol ook nog op een andere manier jouw menstruatiecyclus beรฏnvloeden. Tijdens de tweede fase van je cyclus wordt progesteron aangemaakt. Progesteron zorgt voor de opbouw van het baarmoederslijmvlies. Dit slijmvlies wordt afgestoten tijdens je menstruatie via bloed en slijm.

Cortisol wordt gemaakt uit dezelfde voedingsstoffen als progesteron. Hoe meer stress je ervaart, hoe meer cortisol je gaat aanmaken. Er blijven dan niet genoeg voedingsstoffen over voor progesteron, want je lichaam geeft voorrang aan de productie van cortisol. Overleven ziet je lichaam namelijk als het allerbelangrijkste. Hierdoor wordt het baarmoederslijmvlies niet of nauwelijks aangemaakt, waardoor menstruatie uitblijft.

Herken jij deze klachten en ben jij er klaar voor om hier iets aan te doen? Lees meer over ons hormonentraject!

Liefs, Annefloor & Suzan

Deel deze blog!

Dit vind je misschien ook leuk